İşiniz kötüye gidiyorsa belki de suç sizde

Anasayfa

Yazarlar

Faruk Türkoğlu

Pazar, 31 Ağustos 2008

Geçmiş dönemlerde hükümetlerin uyguladığı büyüme stratejisi, çıkardığı yasalar ve aldığı kararlar ekonomiye yön verir ve siz iş insanlarının fazladan bir şey yapması pek gerekmezdi. Günümüzde ise enflasyonu düşürmeyi hedefleyen ekonomik istikrar programları ve küresel rekabetin zorunlulukları nedeniyle hükümetlerin ekonomi yönetimindeki rolü azaldı. Bu ortamda girişimcilerin yönetim tarzları ve performansları önem kazandı.

Bu ortamda siz hiçbir şey yapmadan sabırla işlerin tam anlamı ile açılacağı günleri bekliyorsanız, yanlış yoldasınız demektir. Çünkü bu kez geçmiş dönemlerdeki gibi genel ve ani bir canlanma belki de hiç olmayacak. Artık siz kendi göbeğinizi kendiniz kesmek, işinizi kendi alacağınız önlemlerle canlandırmak zorundasınız. İşiniz durgunsa veya kötüye gidiyorsa, önce bu olumsuzlukların nedenlerini arayacak ve hükümetin alacağı önlemleri beklemeden bir şeyler yapacaksınız.

Nerde o eski canlanmalar

Sizin de hatırladığınız gibi eskiden ekonomiyi canlandırmak için hükümetlerin ellerinde bulunan araçlar bugünkünden çok fazlaydı: Çalışanların aylıklarına enflasyon oranının üstünde bir zam verildiğinde ve destekleme alımlarında taban fiyatları yüksek tutulduğunda ekonomi canlanırdı. O yıllarda "faiz dışı fazla" vermek önemli görülmediği için kamu yatırımları kolaylıkla artırılır, atılan temeller ile yeni iş kapıları açılır, işsizlik azalırdı.

Çalışanların, emeklilerin ve kırsal kesimin gelirlerindeki artış esnaf ve tüccarı sevindirir, talep artışı sanayi üretimini artırır, canlanma herkesin yüzünü güldürürdü. O yıllardaki bu uygulama, tefeciden aldığı borç para ile yakınlarına mükellef bir ziyafet veren bir kişinin durumuna benzetilebilirdi.

Yapay canlanmanın faturası

Ekonominin sert ve acımasız yasaları bir süre sonra işlemeye başlayınca, akşamki ziyafetin neşesi sabah saatlerinde yerini, baş ağrısına, yüksek tansiyona ve depresyona bırakırdı. Çünkü talep, ücret zamları, taban fiyatları ve kamu yatırımları aracılığı ile yapay bir şekilde artırılırken arz yerinde sayar ve fiyatlar tırmanışa geçerdi. Yatırımlardaki artışla ortaya çıkan bütçe açığının para basma yolu ile karşılanmasının sonucu da yine fiyatların artmasıydı. Borçlanmaya gidildiğinde ise faiz oranları ve ardından enflasyon tırmanışa geçerdi. Ayrıca iç talepteki artış, ithalatı artırırken, ihraç edilecek mal miktarını azaltırdı. Bu dengesizliklerin sonucu durgunluk veya kriz olur, bunlar da elde edilen kazanımların tümünü silip süpürürdü.

Gelecek yıllarda hangi parti iktidarda olursa olsun, eski ekonomik politikalara dönülmesi artık çok zor olacak. Talebin yapay olarak pompalanmasına ve köpük ekonomisine giden yol kapandığı için siz de kendi işinizi kendi yol ve yöntemlerinizle canlandıracaksınız.

Konjonktüre karşı direnç

Vasıfsız işçiler, küçük esnaf ve emekliler, yakınmalarında haklı olabilir ama siz girişimciler ve iş insanları için durum biraz farklı. Değişen koşullara göre, iş yapma biçiminizi değiştirmek sizin esas göreviniz zaten... Siz ekonomik konjonktürün rüzgârı önünde sürüklenmeyi reddedecek, direneceksiniz. Konjonktüre karşı göstereceğiniz direnç sizin işinizi ve şirketinizi değerli kılacak. Siz mazeret üretmeyeceksiniz ve siyasi istikrarsızlık ve gerilim arttığında bile ayakta kalmayı başaracaksınız. En olumsuz koşullarda bile yapılacak bir şeyler olduğunu bilecek ve yeni pazarlara yelken açacaksınız.

Konjonktüre karşı direnç sağlamanın en iyi yolu, değişimin tabiatını, neyin nasıl değiştiğini anlamaktır. Şirketinizi değişen koşullara göre yeniden yapılandırdığınızda güçlenecek ve iç ve dış sarsıntılarla başa çıkabileceksiniz. Ekonomideki değişimi algılamamışsanız veya bu değişime karşı direnme yolunu seçmişseniz, canlanmayı hiçbir zaman hissedemeyeceksiniz.

Pazarı okumak

İşinizi canlandırma mücadelesinde en önemli aracınız pazarı okuma becerileri olacak. Talep haritasındaki değişimleri kavradığınızda, ürünlerinizi satmak kolaylaşacak. Özellikle nüfusumuzun yarısını oluşturan genç nüfusun değişen zevk ve tercihlerini iyi izlediğinizde yeni oluşan nişlerin çokluğu sizi bile şaşırtacak. Ekonomi yavaşladığında, şık ama hesaplı fiyatlarla kompakt ürünleri piyasaya sürecek, hızlı büyüme dönemlerinde ise insanların keyiflerine ve zevklerine göre daha "havalı" ürünlere yöneleceksiniz.

Dış pazarları da en az iç pazar kadar dikkatle izleyecek, nüfus yapılarına ve ekonomik duruma göre farklı ürünlerle ihracatınızı artırmaya bakacaksınız. İç ve dış pazarlardaki trendleri öngörebilme yeteneğinizi geliştirdiğinizde, konjonktür fırtınası ne kadar sert eserse essin, sizi kök saldığınız topraktan koparamayacak.

Ev ödevleri

Sızlanma ve yakınma yerine önce aşağıdakilere benzer önlemleri aldığınızda, hükümetin ekonomiyi canlandırma önlemlerini beklemek zorunda kalmayacaksınız:

-Dünya ekonomisindeki ve Türkiye'deki olay ve olguları değiştirmenize imkân yok. Bu nedenle mevcut koşulları veri olarak kabul edip, kendinizin neler yapabileceğinizi araştırın.

-Maliyetleri geriletmek için gerekli her türlü önlemi alın. Stoklarınızı mümkün olduğu kadar düşürmeyi amaçlayın. Tedarik işlevine önem verip, ürünü alırken kazanmaya gayret edin.

-Hedef kitlenizin, müşterilerinizin zevk ve tercihlerindeki değişimi çok yakından izleyin Sattığınız ürünü, hedef kitlenin isteklerine göre farklılaştırdığınızda işiniz hızla geleceğini bilin.

-Küreselleşme standartlarına uyum için, ürünlerinizin satışı iç pazarda çok iyi gitse de ihracatınızı cironuzun en az yüzde 30'una kadar yükseltin. Artan ihracat sizi konjonktüre karşı daha da dirençli kılacak.

-Fiyat politikanızı ve kalite yönetimini çok iyi ayarlayıp, hedef kitlenizi geliştirmeye bakın. Sizin fiyat düzeyleriniz, pazarın kaldırabileceği düzeyin üstündeyse müşterileriniz giderek azalır.

-Kendi çapınızda da olsa, tanıtım ve reklam çalışması yapmıyorsanız, rakiplerinizin bir adım gerisinde kalırsınız.

-Yeni müşteri kazanmak, mevcutları elde tutmaktan dört kat daha fazla harcama gerektirir. Bu nedenle mevcut müşterilerinizin kıymetini bilin, onlara iyi davranın.

-İşteki canlanmayı yetersiz gördüğünüzde, başka bir yere taşınmayı, hatta iş kolunu değiştirmeyi de gündeme alın.

Günlerinizi bir canlanmayı beklemekle geçirdiğinizde ise durgunluk sizin için maalesef kalıcı olacak. Bereketli yağmurlar hep başkalarının tarlalarının yağacak ve siz pazar payınızın günden güne erimesine engel olamayacaksınız. İşinizi adeta yeniden kuruyormuş gibi yenilediğinizde kesatlıktan şikâyet etmeyecek ve geliştireceksiniz…