Herkesi, ama en başta kendimizi problemler kadar çözümlere, ‘olumlu’ yönlere odaklanmaya yönlendirmek ne kadar da zor aslında. Çocuklarımızı iyimser insanlar olarak yetiştirmeye çalışmak da...

Biz zaten tersine alışmışız. Anneler, babalar çoğunlukla eleştirmiş, uyarmış, kızmış. Öğretmenler hep sorunlu çocukların anneleriyle görüşmeye zaman ayırmış. Okulda güzel yaptığımız hareketler için ‘bonus’ puanlar kazanmamışız, ama her hatamızdan puan kırılmış. Mülakatlarda, “Neden o şirketten ayrıldın? Niçin okula devam etmedin? En kötü yönlerin neler?” gibi niyeti belli ısırgan sorulara cevap vermişiz. İşyerlerindeki performans değerlendirme, hep ‘gelişmesi gereken noktalar’a odaklanmış. Eşler, güzel günlerden faydalanmayı düşünmemiş, sadece ilişkileri kötüye giderken birbirleriyle konuşmaya karar vermiş. Sadece hastayken doktora gitmek aklımıza gelmiş. Dişimiz ağrımadan diş hekimiyle hiç karşılaşmamışız. Olaylarda ve insanlarda, eksiklik ve yanlışlıkları bulmaya programlanmışız.

GELİŞTİRME PROGRAMI

Çok uzun yıllar önce çalıştığım bir şirket, beni de ‘yatırım yapılacak insanlar’ listesine (yani liderlik gelişim programına) yazmıştı; tabii ki çok aşamalı değerlendirme sürecinden geçirdikten sonra... Hemen ardından, büyük ama çok büyük bütçeli gelişim programı başladı. İlk seminerlerden birinin, bir tür güçlendirme programı olduğunu hatırlıyorum. Kılık kıyafeti enteresan bir eğitimci gelmişti. Şimdi hatırlayamadığım bir kanalda ‘Kerem ile Aslı’ adıyla gösterilen ama orijinali CNBC-e’nin ‘Dharma&Greg’i olan dizinin hippi kızı gibi giyinmişti. Eğitimin bir bölümünde tek tek tüm katılımcılar sahneye çıkarak kendisine söylenen bir olumlu ve bir olumsuz geri bildirimi dinlemek ve bunu söyleyene ‘teşekkür etmek’le görevlendirildi. Herkes sırayla ve herkesin önünde, kendi ve başkalarıyla ilgili olumsuzlukları duydu ve tabii başkaları hakkında da negatif geri bildirim vermeye zorlandı. Muhtemelen bu eğitimin başka faydaları olmuştur, ama seneler sonra benim aklımda kalanlar bunlar oldu.

Sonra kıdemli ve ünlü bir ‘koç’la buluşmalar ayarlandı. Koç sürekli zorlandığım alanları sorardı. O ay yaşadığım sıkıntıları anlatmamı isterdi. Onlar üzerinden strateji geliştirmeye çalışırdık. Bu da bir metot elbette, ama ben hiç sevemedim. Görüşmeler sonrasında hep nahoş bir tat kalırdı ağzımda.

MUTLULUK BAŞARI GETİRİR Mİ?

Pozitif psikoloji ile yönetim biliminin birlikte çalışmaya başladığı konuları sık sık yazıyorum. İnsanların en iyi hallerine, optimal performansına nasıl ulaşabileceğini inceleyen, küçük bile olsa iyi yönlerini keşfetmeye çalışan, onları geliştirmeye odaklanan yaklaşımları, araçları, yöntemleri... Bu konularda dünyanın önde gelen isimlerinin arasında gösterilen Robert Biswas-Diener, Davranış Bilimleri Enstitüsü’nün ev sahipliğinde Türkiye’ye geliyor. 5 Eylül’de ‘Mutluluk Başarı Getirir mi: Pozitif Psikoloji ve Koçluk’ adında bir workshop gerçekleştirecek. Portland State Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak da çalışan Biswas-Diener, “İşim seyahat ederek mutluluk üzerine çalışmak” diyor: “Olumlu olmak hakkındaki deneyimlerimi dünyanın başka yerlerindeki insanlarla paylaşıp ellerine pratik, uygulanabilir araçlar vermek beni çok mutlu ediyor.”

Değişik ülkelerdeki insanların mutluluğunun sırlarını yıllar boyu inceleyen -ve bu yüzden de pozitif psikolojinin Indiana Jones’u denilen- Biswas-Diener’in yarattığı, bütün kültürlerde uygulanabilir model ve diğer çalışmaları Time, Newsweek, CNN (vs.) yayımladı. Bu konularda üç kitabı var.

Dezavantajlı grupların kendi güçlü yönlerini keşfetmelerine ve yaşam kalitelerini yükseltmelerine çıkış yolu bulmalarına yardımcı olmaya çalışan bir sivil toplum örgütünün de kurucularından Biswas-Diener. Şu anda ekip Kalküta’daki fakir halkla çalışıyor. İnsanları kırmadan, güvenlerini kazanmalarına yardımcı olarak, yapabildiklerine güç sarf ederek ‘en iyiye’ ulaştırmak çok daha zahmetli bir iş. Ama çok daha verimli ve de insancıl. Ve nasıl yapılacağını öğrenmemiz gerek!