Grupta birbirini tanımayanların işbirliğini artırmaya yönelik ceza yönteminin her ülkede yararlı olmayabileceği ortaya çıktı. Yapılan araştırmaya göre, bu cezalar Türkiye’de “öç alma aracı” olarak kullanılıyor...

İngiltere’nin Nottingham ve İsviçre’nin Saint-Gall üniversitelerinden araştırmacılar, 14 ülkede ekonominin söz konusu olduğu durumlarda kişilerin ne yaptıkları konusuna öncelik veren “davranışsal ekonomi” disiplinine dayalı işbirliği ve ceza konularını inceledi.

16 büyük kentte öğrencilerin davranışlarını “para oyunu yoluyla” test eden ve karşılaştıran araştırmacılar, bazı bölgelerde sadece “fırsatçıların” değil “ceza verenlerin” veya “fazla işbirliği yapanların” da cezalandırıldığını gördü.

Cezayı “öç alma aracı” olarak kullananların Maskat (Umman), Atina (Yunanistan), Riyad (Suudi Arabistan), Samara (Rusya), Minsk (Belarus), Seul (Güney Kore) ve İstanbul’dan olduğu ortaya çıktı.

Araştırmacı Laurent Denant, bu ülkelerde kurumsal dayanışmanın Kuzey Avrupa ülkelerindekinden daha zayıf olduğunu, kişilerinse yakınlarıyla daha özel ilişkilerde bulunduğunu söyledi.

Buna karşılık, Boston (ABD), Melbourne (Avustralya), Nottingham (İngiltere), Saint Galle ve Zürih (İsviçre), Çengdu (Çin), Bonn (Almanya) ve Kopenhag’da (Danimarka), ortak yarar için sadece cezaların önemli olduğu, cezanın “öç alma aracı” olarak çok nadir kullanıldığı görüldü.

Avusturyalı araştırmacılar Ernst Fehr ve Simon Gachter 2000 yılında ortak projeye katılan bir grupta işbirliği yapmayanların cezalandırılma olasılığının projeye en yüksek düzeyde yarar sağlayabileceği, cezanın ödülden daha etkili olduğu, cezasız, bireylerin bencilce davranmaya daha eğilimli olabileceği tezini savunmuştu.

Araştırma “Science” dergisinde yayımlandı.

Kaynak:ntvmsnbc.com