Bir grubun lideri neler yapar neler yapmaz? Birçokları liderlerin büyük adamlar olduğunu ve izleyenleri müthiş sonuçlara taşıdığını söyler. Ama birçok örnekte bir kurumun başındaki insanlar, hiç de böyle kitaplara geçecek, efsaneleşecek işler yapmazlar. Birçok kurumun genel müdürü bu duruma örnektir.

Liderlik için getirdiğim bir tanım oldukça belirleyicidir. Yöneticiler sürdürür; liderler değiştirir. Dolayısıyla bir lider, içinde olduğu kurumda ve önderliğini yaptığı grupta bir değişim yaratabiliyorsa liderdir.

Liderlikle ilgili çok önemli bir zaman dilimi, kriz zamanlarıdır. Bir insanın liderlik becerisi, sağduyusu, doğru karar alabilme yeteneği, analiz yeteneği bu dönemlerde ortaya çıkar. Sisli veya fırtınalı bir ortamda doğru hamle serisini bulabilmek herkesin harcı değildir. Kriz durumunda çok miktarda ilgili ve ilgisiz enformasyon gelmektedir. Özellikle ilgisiz ve doğruluğu meçhul enformasyon, sisli bir ortam yaratmaktadır. Bu durumda lider, ipuçlarından ve sezgilerinden yararlanarak ortamı anlayacak ve kararlarını oluşturacaktır.

Bir liderin en son yapması gereken şey özellikle kriz durumunda  kendi egosunu tatmin edecek işler yapmasıdır. Liderlik her şeyden önce izleyici grubu kollamaktır. Onları riske atmamaktır. Örneğin fırtınalı bir havada bir zirve tırmanışı yapmak, eğer grup geriye dönebilirse harika bir başarı öyküsü olabilir. Ne var ki, fırtınalı bir havada tırmanış yapmak başka insanların hayatlarına mal olabilir. Bu anlamda lider kişisel başarı arayışı için, grubunu riske etmemelidir.

Özellikle küçük gruplarda eğer liderin kendi keyfi ve şan şöhret arayışı için grubu riske attığı fark edilirse, kriz durumu dahi olsa lidere uygun bir şekilde sağduyu çağrısı yapılmalıdır. Ne var ki, bazen bu sağduyu çağrıları da işe yaramayabilir. İnsanların şah ve şöhret tutkusu, gözlerini körleştirirken kalplerini de taşlaştırır; beyinlerini de felce uğratabilir.

Bir grubun içinden lider çıkar mı? Grubun içinde grubun liderine akıllı ve mantıklı şekilde itirazlar getiren kişi, grubu liderliği için aday olabilir. Elbette ki itirazlarını ve çıkışlarını liderin ne kadar basiretsiz olduğunu göstermek için değil, doğru karara işaret etmek amacıyla yapmalıdır. Bir çıkış yapılacaksa bu çıkış toyluk gösterisi değil, olgunluk eseri olmalıdır.

Bir grubun lideri her ne kadar belirleyici olsa da, bazen grubun toplam performansı liderin etkisini aşabilir. Grup organik bir bütün olarak hareket etmeyi başardığında ve liderin vizyonuna aykırı değilse de ondan farklı bir tanımlamada buluştuklarında müthiş sonuçlar elde edebiliyorlar. Örneğin bir basketbol ya da futbol takımı, antrenörün bile her şeyin bittiğini düşündüğü bir anda maçı bırakmadığı zaman kazanabilmektedir. En son basketbol dünya şampiyonasında ve Avrupa Futbol Şampiyonası özellikle Türk Milli Takımları bu durumun iyi birer örneğin vermişlerdir.